Tác hại của đi đọt sầu riêng trong giai đoạn chạy trái gây cạnh tranh dinh dưỡng giữa đọt non và trái, khiến cây ưu tiên nuôi lá non thay vì tập trung nuôi trái. Đây là nguyên nhân làm trái non rụng hàng loạt, trái phát triển kém, méo trái, giật hộc, gai thưa và giảm năng suất cuối vụ nếu không xử lý kịp thời. Đặc biệt vào mùa mưa hoặc thời điểm thời tiết thất thường, hiện tượng đi đọt càng dễ xảy ra và ảnh hưởng mạnh đến chất lượng trái thương phẩm.
Mời bà con cùng theo dõi bài viết dưới đây để hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng đúng kỹ thuật xử lý, giúp cây giữ trái khỏe, nuôi trái to đẹp và hạn chế thất thoát năng suất!
Tác hại của đi đọt sầu riêng trong giai đoạn nuôi trái
1. Rụng trái non hàng loạt
Đây là tác hại phổ biến nhất. Khi đi đọt mạnh, cây cạnh tranh dinh dưỡng gay gắt giữa:
- Đọt non
- Rễ mới
- Trái non
Trái non không đủ dinh dưỡng sẽ dễ:
- Rụng sinh lý
- Rụng que diêm
- Vàng cuống
- Tháo khớp
Nhiều vườn sau vài cơn mưa lớn xuất hiện tình trạng:
- Đọt bung đồng loạt
- Trái rụng trắng gốc chỉ sau 5–7 ngày
Đặc biệt những cây mang trái nhiều càng dễ bị ảnh hưởng nếu không xử lý kịp thời.
2. Trái teo, méo trái, giật hộc
Những trái còn giữ được trên cây cũng không phát triển bình thường. Do thiếu dinh dưỡng nên trái thường:
- Lớn chậm
- Méo trái
- Lệch hộc
- Giật hộc
- Gai thưa
- Không tròn đều
Đây là nguyên nhân làm giảm mạnh giá trị thương phẩm, đặc biệt đối với các giống:
- Ri6
- Monthong
- Musang King
Trái méo hoặc hộc phát triển không đều thường bị thương lái ép giá rất mạnh.
3. Giảm năng suất cuối vụ
Khi cây vừa rụng trái vừa nuôi trái kém:
- Số lượng trái giảm
- Kích thước trái nhỏ
- Tỷ lệ loại 1 thấp
Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận của nhà vườn. Nhiều trường hợp dù cây đậu trái rất đẹp ban đầu nhưng do tác hại của đi đọt liên tục nên cuối vụ năng suất giảm tới 30–50%.
4. Tăng nguy cơ sâu bệnh hại
Đọt non là môi trường lý tưởng cho nhiều loại sâu bệnh phát triển như:
- Rệp sáp
- Bọ trĩ
- Nhện đỏ
- Nấm bệnh
- Thán thư
Khi sâu bệnh tấn công đọt non:
- Lá biến dạng
- Cháy lá
- Đọt suy yếu
- Lây lan sang cuống trái
Điều này càng làm cây mất sức và gia tăng nguy cơ rụng trái.
Nguyên nhân khiến sầu riêng đi đọt mạnh khi mang trái
Mưa nhiều, độ ẩm cao
Sau các đợt mưa lớn:
- Đất giữ ẩm cao
- Bộ rễ hút dinh dưỡng mạnh
- Cây phục hồi sinh trưởng nhanh
Đây là điều kiện kích thích cây bung đọt rất mạnh.
Dư đạm
Nhiều nhà vườn bón quá nhiều:
- Ure
- NPK hàm lượng đạm cao
- Phân hữu cơ chưa hoai kỹ
Điều này làm cây thiên về phát triển thân lá thay vì nuôi trái. Đạm dư thừa là nguyên nhân hàng đầu gây đi đọt liên tục.
Sử dụng thuốc kích rễ quá mạnh
Một số dòng kích rễ mạnh khiến:
- Rễ bung quá nhanh
- Tăng hấp thu đạm
- Kích thích sinh trưởng đọt
Nếu dùng không đúng thời điểm sẽ khiến cây mất cân đối sinh lý.
Cây khỏe nhưng mang ít trái
Những cây:
- Bộ lá khỏe
- Tán lớn
- Mang trái ít
Thường có xu hướng bung đọt mạnh do lượng dinh dưỡng dư thừa không được sử dụng để nuôi trái.
Chặn đọt muộn hoặc không hiệu quả
Nhiều nhà vườn chỉ xử lý khi đọt đã bung mạnh. Lúc này:
- Dinh dưỡng đã bị phân tán
- Khó kiểm soát hoàn toàn
Do đó hiệu quả chặn đọt thường thấp hơn rất nhiều.
Dấu hiệu nhận biết sầu riêng chuẩn bị đi đọt
Các dấu hiệu nhận biết cây chuẩn bị đi đọt:
- Thay đổi ở đầu đọt: Đây là dấu hiệu rõ nhất. Đầu đọt bắt đầu mập lên, hơi phình to, sáng bóng và vươn dài ra. Các “vảy cá” (lá bắc) ở đầu đọt bắt đầu tách ra và chuyển dần sang màu xanh đọt chuối hoặc hơi hồng/đỏ.
- Thay đổi màu sắc lá: Lá trên cây, đặc biệt là ở những cơi lá trước, chuyển sang màu xanh đậm, bóng, lá dày và khá giòn khi bẻ ngang. Đây là lúc cây đã tích lũy đủ lực để “bung” cơi đọt mới.
- Hiện tượng rễ cám: Nếu kiểm tra nhẹ vùng đất dưới tán, bạn sẽ thấy rễ cám (rễ non) bắt đầu ra mạnh, nổi lên gần mặt đất để chuẩn bị hút dinh dưỡng đẩy cọt.
- Thời điểm nhạy cảm: Sầu riêng thường đi đọt mạnh vào các giai đoạn trái đạt khoảng 40 – 60 ngày hoặc 75 – 85 ngày sau khi đậu quả.
Cách xử lý sầu riêng đi đọt đúng kỹ thuật
1. Quản lý nước hợp lý
Nước là yếu tố ảnh hưởng rất lớn đến việc kích đọt.
Nguyên tắc:
- Không để đất quá ẩm kéo dài
- Không tưới dư nước
- Thoát nước nhanh sau mưa
Đặc biệt mùa mưa cần:
- Khơi rãnh thoát nước
- Giữ mặt liếp thông thoáng
- Hạn chế úng gốc
Nếu đất luôn ẩm liên tục, cây sẽ rất dễ bung đọt và ra rễ mới.
2. Điều chỉnh dinh dưỡng cân đối
Trong giai đoạn nuôi trái non:
- Hạn chế đạm cao
- Tăng Kali
- Bổ sung Canxi – Bo – Magie – Kẽm
Điều này giúp: Cứng cuống – Nuôi trái mạnh – Hạn chế đi đọt.
Giai đoạn trái 15–20 ngày tuổi
Nên bổ sung dinh dưỡng nuôi trái sớm để cây tập trung dưỡng trái thay vì phát triển đọt.
Có thể phun:
- 500ml Max-fruits dưỡng trái xanh gai + 500ml Siêu Kẽm 12%
Pha 400-500L nước
Công dụng:
- Dưỡng trái non lớn nhanh, tròn đều
- Giữ gai xanh đẹp
- Hạn chế đỏ gai, méo trái
- Hỗ trợ chống cạnh tranh dinh dưỡng
Giai đoạn trái 45–50 ngày tuổi
Đây là giai đoạn trái phát triển mạnh về kích thước và hộc trái. Nên bổ sung:
- 500ml Max-fruits dưỡng trái xanh gai + 500g Nutri Fulvic 90 NPK 20-20-20
Pha 300-400L nước
Giúp:
- Thúc đẩy phân chia tế bào, kích cỡ trái đạt mức tối đa.
- Giúp trái non lớn đều, không bị còi cọc.
- Sửa tướng, tròn trái khắc phục tình trạng trái méo mó, dị dạng, giúp trái cân đối.
- Tăng trọng lượng, giúp trái đặc ruột và nặng tay.
- Xanh gai, bóng vỏ giữ màu sắc vỏ đẹp, da xanh cứng cáp.
Kết hợp hữu cơ tưới gốc
Can Seaweed AUS – Nuôi trái sầu riêng. Đây là dòng phân bón hữu cơ sinh học cao cấp chiết xuất từ rong biển (thường là tảo nâu) nhập khẩu từ Úc. Sản phẩm cung cấp dinh dưỡng toàn diện, giúp kích rễ, nuôi trái lớn nhanh, phục hồi cây suy yếu và tăng sức đề kháng cho cây trồng trong mọi điều kiện thời tiết.
3. Chặn đọt đúng thời điểm
Đây là giải pháp cực kỳ quan trọng trong giai đoạn nuôi trái non.
Khi nào cần chặn đọt?
Nên xử lý ngay khi:
- Mắt cua vừa nhú
- Đọt chuẩn bị mở
Không nên đợi đọt phát triển dài mới xử lý.
Giải pháp chặn đọt hiệu quả
Có thể sử dụng: Chặn đọt UNI5 PK 60-20 kết hợp Uniconazole. Công dụng:
- Kìm đọt, hãm đọt nhanh
- Ổn định sinh trưởng
- Giúp cây tập trung nuôi trái
- Không cháy lá, không suy cây
Liều dùng: 1kg pha 200-300L nước, phun đều hai mặt lá.
Lưu ý:
- Không lạm dụng quá liều
- Không phun khi cây đang suy yếu nặng
4. Tỉa trái hợp lý để giảm áp lực cho cây
Nhiều nhà vườn giữ quá nhiều trái khiến cây:
- Mất cân đối dinh dưỡng
- Dễ đi đọt
- Dễ rụng trái
Việc tỉa trái đúng kỹ thuật giúp:
- Cây khỏe
- Trái phát triển đồng đều
- Hạn chế cạnh tranh dinh dưỡng
Quy trình tỉa trái sầu riêng chuẩn kỹ thuật
Lần 1 – Tỉa sơ bộ (trái 10–15 ngày tuổi).
Loại bỏ:
- Trái méo
- Trái dị dạng
- Trái sâu bệnh
- Trái nứt cuống
- Trái đầu chùm
Giữ:
- 6–8 trái/chùm
- Ưu tiên cuống to khỏe
Lần 2 – Tỉa định hình (25–35 ngày tuổi)
Loại bỏ:
- Trái phát triển chậm
- Trái cong vẹo
- Trái nằm sâu trong tán
- Chùm quá dày
Giữ:
- 3–4 trái/chùm
- Trái đẹp đồng đều
Lần 3 – Tỉa hoàn thiện (45–55 ngày tuổi)
Chỉ giữ:
- Trái to khỏe
- Cuống lớn
- Vị trí thoáng
Loại bỏ:
- Trái méo
- Trái bệnh
- Trái phát triển kém
Giữ:
- 2–3 trái/chùm
Đây là bước quyết định chất lượng thương phẩm cuối vụ.
Một số lưu ý quan trọng để hạn chế tác hại của đi đọt khi nuôi trái
Không bón đạm cao sau mưa. Sau mưa cây đã hấp thu mạnh. Nếu tiếp tục bổ sung đạm:
- Đọt sẽ bung cực nhanh
- Khó kiểm soát
Theo dõi đọt thường xuyên. Nên kiểm tra vườn:
- 2–3 ngày/lần
- Đặc biệt sau mưa
Phát hiện sớm giúp xử lý dễ và hiệu quả hơn nhiều.
Giữ tán thông thoáng. Tán quá rậm:
- Giữ ẩm cao
- Thiếu ánh sáng
- Tăng nguy cơ nấm bệnh
Nên tỉa cành hợp lý để:
- Giảm ẩm độ
- Hạn chế sâu bệnh
- Ổn định sinh trưởng
Bổ sung trung vi lượng định kỳ như Canxi – Bo – Magie – Kẽm giúp:
- Cứng cuống
- Dày lá
- Tăng vận chuyển dinh dưỡng
- Hạn chế rụng trái
Đây là nhóm dinh dưỡng rất quan trọng nhưng nhiều nhà vườn thường bỏ quên.
Kết luận
Tác hại của đi đọt trong giai đoạn nuôi trái non gây cạnh tranh dinh dưỡng mạnh giữa đọt non và trái, khiến cây ưu tiên nuôi lá non thay vì nuôi trái. Điều này làm trái non dễ rụng hàng loạt, phát triển chậm, méo trái, giật hộc, gai thưa và giảm nghiêm trọng năng suất, chất lượng thương phẩm nếu không xử lý kịp thời.
Vì vậy bà con cần quản lý nước hợp lý, cân đối dinh dưỡng, hạn chế dư đạm, kết hợp chặn đọt và tỉa trái đúng kỹ thuật để cây tập trung nuôi trái hiệu quả. Khi xử lý kịp thời và đúng cách, cây sẽ giữ trái khỏe, phát triển đồng đều, hộc đẹp, hạn chế thất thoát và nâng cao giá trị kinh tế cuối vụ.
Hãy theo dõi Nhật Nông để được chia sẻ bí quyết khác trong các bài viết tiếp theo!
Để nâng cao chất lượng và năng suất, bà con có thể theo dõi các bài viết kỹ thuật và sản phẩm chăm sóc cây sầu riêng trên Website tại đây!
NHẬT NÔNG GROUP – RẠNG NGỜI NÔNG VIỆT
Đồng hành cùng bà con trong quá trình chăm sóc cây trồng năng suất cao!
Bà con theo dõi để cập nhật thêm các bài viết kỹ thuật khác của chúng tôi tại Fanpage: www.facebook.com/phanbonnhatnong
Nếu quý bà con cần tư vấn về sản phẩm hoặc kỹ thuật, xin vui lòng liên hệ với chúng tôi qua số hotline: 09.09.45.25.26. Đội ngũ kỹ sư của Nhật Nông sẵn sàng hỗ trợ và tư vấn tận tình, giúp bà con đạt được hiệu quả cao nhất trong canh tác!
