Dìu đọt, chặn đọt sầu riêng thất bại chủ yếu đến từ việc hiểu sai nguyên nhân và xử lý chưa đúng kỹ thuật. Trong nhiều trường hợp, cây không ra đọt không phải do thiếu dinh dưỡng mà do bị stress bởi thời tiết lạnh, gió mùa hoặc biến động môi trường làm rối loạn sinh lý. Việc lạm dụng phân bón, đặc biệt là đạm, khi cây chưa sẵn sàng dễ dẫn đến dư dinh dưỡng, khiến đọt bùng mạnh khi thời tiết thuận lợi và rất khó kiểm soát ở giai đoạn làm bông. Giải pháp hiệu quả là ưu tiên điều hòa sinh trưởng, giúp cây thích nghi điều kiện bất lợi, kết hợp bón phân hợp lý theo từng cơi, giữ nền dinh dưỡng ở mức cân đối để việc dìu đọt và chặn đọt đạt hiệu quả, hạn chế rụng bông và đảm bảo năng suất vụ sau.
1. Nguyên nhân khiến rước đọt không đi
1.1. Rối loạn sinh lý do thời tiết lạnh
Giai đoạn cuối năm thường xuất hiện gió mùa và không khí lạnh, đặc biệt ở Tây Nguyên và Đông Nam Bộ. Đây là thời điểm cây rất nhạy cảm:
- Nhiệt độ giảm làm rễ hoạt động yếu
- Gió mạnh làm tăng thoát hơi nước
- Nắng, lạnh và gió thay đổi liên tục gây rối loạn hormone
Kết quả là cây không phản ứng tốt với phân bón, dù đã vào nước đúng kỹ thuật vẫn không chịu ra đọt. Nguyên nhân lúc này không phải thiếu dinh dưỡng mà là cây đang bị stress môi trường.
1.2. Lạm dụng phân bón khi cây chưa sẵn sàng
Khi thấy cây không ra đọt, nhiều nhà vườn tăng lượng đạm và sản phẩm kích chồi. Điều này dẫn đến:
- Dư dinh dưỡng trong đất
- Khi thời tiết ấm lên, đọt bung rất mạnh
- Khó kiểm soát trong giai đoạn chặn đọt
Đây là nguyên nhân phổ biến làm mất cân đối sinh trưởng.
1.3. Không đánh giá đúng lực cây theo vùng
Đặc tính đất và rễ ảnh hưởng lớn đến phản ứng của cây:
- Tây Nguyên: đất tơi xốp, rễ ăn sâu và rộng, khi gặp điều kiện thuận lợi cây bật đọt rất mạnh
- Miền Tây: đất nặng, rễ bị hạn chế, cây phát triển ổn định hơn
Nếu không tính đến yếu tố này, việc bón phân dễ vượt quá nhu cầu thực tế của cây.
2. Sai lầm khi chặn đọt
Sai lầm phổ biến là vừa bón dư phân vừa dùng thuốc hãm đọt. Điều này làm hiệu quả chặn đọt rất thấp vì cây vẫn còn nguồn dinh dưỡng lớn để phát triển.
Nguyên tắc đúng là phải giảm dinh dưỡng trước, sau đó mới tiến hành điều tiết sinh trưởng. Khi nền dinh dưỡng thấp, các biện pháp chặn đọt mới phát huy hiệu quả.
3. Hệ lụy của việc dư phân
Dư dinh dưỡng không chỉ ảnh hưởng giai đoạn đọt mà còn kéo dài đến giai đoạn ra hoa và nuôi trái:
- Đọt phát triển mạnh khi hoa chuẩn bị nở làm rụng bông
- Trái non dễ bị méo và rụng sinh lý
- Khó kiểm soát đọt trong suốt vụ
Đây là nguyên nhân khiến nhiều vườn thất thu dù đã xử lý ra hoa ban đầu tốt.
4. Mấu chốt kỹ thuật: điều hòa sinh trưởng
Thay vì tập trung kích đọt mạnh, cần ưu tiên:
Điều hòa sinh trưởng
- Ổn định nội sinh hormone
- Giúp cây thích nghi thời tiết
- Giảm stress do lạnh và gió
Bón phân hợp lý
- Chia nhỏ liều, bón theo từng cơi
- Không bón dồn
- Luôn tính đến giai đoạn chặn đọt phía sau
5. Kiểm soát dinh dưỡng từ cơi cuối
Ngay từ cơi cuối trước khi làm bông:
- Giữ dinh dưỡng ở mức không dư
- Nếu phát sinh đọt thì chỉ đi nhẹ
- Dễ kiểm soát bằng các biện pháp kỹ thuật
Nguyên tắc quan trọng là thiếu có thể bổ sung, nhưng dư rất khó xử lý.
6. Các giải pháp chặn và dìu đọt sầu riêng
Tùy theo tình trạng cây, có thể áp dụng:
Mức nhẹ
- Lân và kali
- Vi lượng như Bo, Zn
Mức trung bình
- Lân, kali kết hợp Bo, Zn
- Kết hợp hoạt chất điều hòa sinh trưởng như Uniconazole hoặc Hexaconazole
Mức mạnh
- Bổ sung thêm chất ức chế sinh trưởng
Trường hợp cần xử lý mạnh
- Sử dụng hoạt chất giải phóng ethylene để xử lý ngọn
Lưu ý cần quan sát lực cây trước khi sử dụng, tránh lạm dụng gây suy cây và ảnh hưởng đến giai đoạn nuôi trái.
Kết luận
Dìu đọt, chặn đọt sầu riêng thất bại chủ yếu do:
- Nhầm lẫn giữa thiếu dinh dưỡng và stress thời tiết
- Lạm dụng phân bón
- Không kiểm soát lực cây và nền dinh dưỡng
Giải pháp hiệu quả là điều hòa sinh trưởng đúng thời điểm, bón phân có kiểm soát và hiểu rõ đặc tính từng vùng trồng.
Hãy theo dõi Nhật Nông để được chia sẻ bí quyết khác trong các bài viết tiếp theo!
Để nâng cao chất lượng và năng suất, bà con có thể theo dõi các bài viết kỹ thuật và sản phẩm chăm sóc cây sầu riêng trên Website tại đây!
NHẬT NÔNG GROUP – RẠNG NGỜI NÔNG VIỆT
Đồng hành cùng bà con trong quá trình chăm sóc cây trồng năng suất cao!
Bà con theo dõi để cập nhật thêm các bài viết kỹ thuật khác của chúng tôi tại Fanpage: www.facebook.com/phanbonnhatnong
Nếu quý bà con cần tư vấn về sản phẩm hoặc kỹ thuật, xin vui lòng liên hệ với chúng tôi qua số hotline: 09.09.45.25.26. Đội ngũ kỹ sư của Nhật Nông sẵn sàng hỗ trợ và tư vấn tận tình, giúp bà con đạt được hiệu quả cao nhất trong canh tác!
